Click here to enlarge



گواوا درختچه ای همیشه سبز از خانواده میرتاسه (‌ Myrtaceae ) و جنس پسیدیوم (Psidium) می‌باشد. و جنس پسیدیوم دارای ۱۵۰ گونه‌است، ولی اغلـب خودرو هستند و دارای میوهٔ قابل بهره گیری نمی‌باشنـد، تنها شمار کمی از آنها اصلاح شده و دارای فرآورده مرغوب هستند. پاره‌ای از گونه‌های به شکل پایـه برای پیوند کردن گونه‌های مرغوب و دو رگ گیری بکار گرفته می‌شوند.است که برگ‌های دربرابر هم دراز و بیضی شکل دارد. نام علمی آن Psidium guajava می باشد. این درختچه بومی امریکای جنوبی و امریکای مرکزی، پرو، برزیل و مکزیک است و سال‌ها قبل به ایران وارد شده و به گونه پرورشی در شمال و بیشتر جنوب ایران کاشته می‌شود. برگ‌های آن بدون کرک یا پوشیده از کرک است و گل‌های آن خوشبو است. پوست تنه گواوا سبز یا قهوه‌ای متمایل به قرمز است.
پوست تنه گواوا سبز یا قهوه‌ای متمایل به قرمز است. دارای ریشه‌های سطحی است ریشه می‌تواند به گونه عمقی و پرپشت گسترش پیدا کند. گل‌های آن سفید و خوشبو هستند و در بهمن و اسفند به گل می‌نشیند.
گلهای آن دوجنسی و سفید و معطر است و فصل گلدهی در بهمن و اسفند ماه می باشد. گواوا یک گیاه دگرگشن است ولی نه به طور کامل و با کمک حشرات به خصوص زنبور عسل می توان محصول بیشتری تولید کرد.
میوه آن چیزی همانند به زیتون و یا انار کوچک است. چرا که در بالای میوه تاجی از کاسبرگها قرار دارد. میوه ای گوشتدار و دانه های آن در گوشت سفید یا قرمز یا زرد قرار دارند. میوه رسیده این گیاه دارای طعم شیرین و یا ترش مزه است. دارای عطری مطبوع است که در مراحل بعدی آن تند می شود. مزه ی آن چیزی بین سیب و به می باشد ولی با عطر مخصوص به خود. از جمله میوه هایی است که دوره رسیدن آن طی نگهداری ادامه می یابد. هرچه دوره رسیدن آن کامل ترباشد، نرم تر، خوشمزه تر و دارای عطر بیشتری خواهد بود.
میوه از دید گیاهشناسی یک هسته چند دانه‌است که اندازهٔ قطر آن از دو نیم تا ۱۰ سانتیمتر متغیر و به شکل‌های گرد، بیضوی، مستطیلی، و یا گلابی مانند می‌باشد. رنگ پوست میوه زمانی که رسیده باشد، زرد ولی رنگ گوشت میوه می‌شود صورتـی، کرم، سفیـد یا زرد بوده و بافت میوه هموار یا موجدار باشد. میوه گوشتی و ضخامت آن متفاوت است. دانه‌ها در درون گوشت پراکنده‌اند. در گونه‌های مختلف میوه‌هایی با اسید کم، میوه‌های شیرین و خوشمزه، میوه‌های بی مزه و بدون مزه، میوه‌های با میزان قند و اسیدیتهٔ کم و یا اسیدیتهٔ بسیار هست. یک فنجان از میوه گواوا 5 برابر بیشتر از یک پرتغال متوسط حاوی ویتامین c می باشد.
این گیاه بومی مناطق گرمسیری آمریکا است. زادگاه اصلی این گیاه برزیل بوده ولی در زمان نامعلومی وارد کلمبیا شده‌است. اسپانیایی‌ها گواوا را به فیلیپین و پرتغال برده‌اند که از پرتغال هم به هندوستان وارد شده و به سرعت گسترش یافته‌ است، زیرا دانه فراوان و رویش بسیار خوبی دارد.
مناطقی از كشور ما كه این گیاه می‌تواند در آن رشد و گسترش پیدا كند، شامل شهر‌های میناب و رودان، زرآباد و کهیر، چابهار و تیس، جلگه دشتیاری و راسك و باهو كلات تا دره سرباز است. این گیاه قدرت تحمل همه نوع آب و هوایی به جز یخبندان شدید را دارد و هندوستان بهترین منطقه برای كشت این گیاه شناخته شده است.
[rtl]گواوا در مناطق نزدیك استوا هر ماه استعداد گلدهی دارد، ولی در مناطق شمالی 2 بار و در مناطق جنوبی 3 بار گل می‌دهد. دوره گلدهی تا برداشت آن نیز در مناطق مختلف متفاوت است. بهترین نوع محصول وقتی به بار می‌آید كه میوه‌ها در فصل خشك می‌رسند.[/rtl]
میزان نیاز آبی گواوا بالا است و بهینه آن 100 تا 200 میلیمتر می باشد ، اگر چه قادر است شرایط خشکی را نیز تحمل کند . الگوی ایده آل بارندگی برای گواوا ، شرایط و رطوبت متناوب است که موجب تحرک گل دهی می شود . خشکی و کم آبی طی دوره گل دهی گواوا ، باعث کاهش شدید تشکیل میوه می شود . همچنین خشکی در طول دوره رشد میوه ، سبب کاهش اندازه آن می شود.
هنگامی که قطر پایه بذری گواوا به 12 تا 20 میلی متر برسد قابل پیوند نیز می باشد .
گواوا نسبت به دامنه وسیعی از خاک ها ، سازگاری نشان می دهد . این گیاه حتی در خاک های غیر حاصلخیز و کم عمق نیز رشد کرده ، اگر چه میزان رشد و تولید میوه آن در سطح پایینی قرار دارد . گواوا در خاک های محتوی مواد آلی فراوان و زهکش خوب با PH بین 5 تا 7 به خوبی رشد می کند . این گیاه در خاک های با PH کمتر از 5 و بیشتر از 7 نبز کشت می شود . ولی انتظار می رود علائم کمبود روی و آهن در PH مساوی 7 یا بیشتر از آن ایجاد شود . همچنین میزان تحمل گواوا به شوری خاک بسیار پایین است .
بزرگ ترین آفت گواوا، مگس میوه Dacus Zonatus ( ) می باشد. که از آفت های انبه نیز می باشد. خسارت این آفت از طریق تخم گذاری در درون میوه و رشد لاروها در داخل آن بوده و به دلیل حضور فعال این آفت در تمامی فصول سال (حدود 10 ماه)، مبارزه و كنترل آن غالبا دشوار استبه ویژه آنكه قابلیت تحرك این آفت در بین باغ ها نسبتا زیاد است. به لحاظ محیطی درجه حرارت زیر 5/23 درجه به مدت یك ماه (یاكمتر) اثر منفی روی جمعیت آفت دارد.