[align=center]Click here to enlarge[/align]

چیکو با نام علمی Manilkara Zapota.I گیاهی است از خانواده Spotaceae که نام های علمی دیگری از قبیل Manilkara achras, Zapota.I, Pouteria mammosa برای آن پیشنهاد شده و با نام چیکو Chikoo (در فیلیپین)، ساپوریلا Sapodilla(انگلیس)، سان مانیلا (اندونزی)شناخته می شود. این درخت بومی (منطقه بوکاتان) در دوران قدیم در جنوب مکزیک و کشورهای آمریکا به منظور استخراج صمغ در تهیه آدامس و همچنین تولید میوه، کشت می شد. سپس به وسیله اسپانیائی ها به فیلیپین برده شد و در نهایت به تمام نقاط گرمسیر دنیا انتشار یافت. این درخت هم اکنون در سطح وسیعی در نوار ساحلی هندوستان و سریلانکا و در ایران نیز در بعضی از منازل و باغ های استان سیستان وبلوچستان و هرمزگان کشت می شود.
چیکو درختی است همیشه سبز با قامتی برافراشته و پهن و انشعاب های کم که ارتفاع آن بین ۲۰ تا ۵۰ متر است. البته درخت های چیکوی پیوندی کوتاه تر و بین ۵ تا ۱۵ متر هستند. برگ ها به صورت یک در میان و طول آنها ۵ تا ۱۵ سانتی متر است.گل هیا چیکو از انوع دوجنسیتی زنگوله مانند، دارای شش کاسبرگ (سه کاسبرگ در خارج و سه کاسبرگ در داخل) است که گلبرگ ها به رنگ سبز کم رنگ متمایل به سفید و پرچم ها برجسته به تعداد شش عدد می باشد. گلهای چیکو بر روی ساقه کوچک و در قاعده برگهای مجتمع که در انتهای شاخه های کوچک تشکیل می شوند به وجود می آیند. گلدهی چیکو در هرمزگان به صورت تدریجی از اسفند تا اواخر خرداد ماه می باشد و زمان رسیدن اولین میوه ها در تیر ماه است. عمل تلقیح گلها در شبانجام میگیرد.
[align=right]

[img=0x0]http://www.rain-tree.com/Plant-Images/Manilkara_zapota_p2jpg.jpg[/img][/align]
میوه چیکو به شکل گرد تا بیضی به قطر ۱۰ تا ۱۵ سانتی متر و طول ۱۲ سانتی متر می باشد. وزن نرمال میوه ها ۱۰۰ تا ۴۰۰ گرم است. (بعضی از ارقام به یک کیلوگرم نیز می رسد)میوه این درخت دارای پوست نازک و صاف به رنگ قهوه ای روشن، گوشت میوه نارس به رنگ زرد تا قهوه ای روشن با شیرابه فراوان و سفت می باشد، اما میوه رسیده فاقد شیرابه است و گوشت مویه به رنگ قرمز، خیلی شیرین و آبدار است و طعم اسیدی کمی (چیزی بین شکر و نوشابه) دارد. بذر آن به رنگ سیاه براق، دوکی شکل و نزدیک به ۲ سانتی متر طول دارد. طول دوره تشکیل تا رسیدن میوه چیکو نزدیک به ۱۶۸ تا ۲۴۰ روز است. در کشور هندوستان این زمان شامل سه مرحله است: مرحله نخست، ۱۱۲ روز است که قطر میوه افزایش می یابد. مرحله دوم، ۲۸ روز است که به آن دوره انتقال می گویند و مرحله سوم ۶۳ روز است که در این مرحله طول میوه افزایش می یابد و میوه به شکل اصلی خود می رسد.هر درخت چیکو نزدیک به ۱۵۰۰ تا ۲۵۰۰ عدد میوه تولید می کند و عملکرد محصول در هر هکتار ۱۰ تا ۱۲ تن است.
بذرهای چیکو پس از چند سال انبار شدن قادرند طی دو تا چهارهفته بعد از کاشت، جوانه بزنند و درختان حاصله، شش تا ده سال بعد میوه تولید کنند. به منظور تولید درختان یکنواخت و یک شکل از روش تکثیر غیرجنسی استفاده می شود. مهمترین روش های تکثیر غیرجنسی این گیاه تکثیر از طریق پیوند، خوابانیدن و قلمه زدن می باشد. تکثیر از طریق پیوند، متداول تر از سایر روش ها است. در جنوب کشور از پیوند مجاورتی و جانبی برای تکثیر استفاده می شود. زمان مناسب عملیات پیوندزنی، اواخر اسفند تا اردیبهشت ماه می باشد.از نهال های حاصل از چیکو، بذری (رایان و کرنی) به عنوان گیاه پایه به دست می آید. در هوای خشک و سرد، درصد موفقیت عملیات پیوندزنی و گرفتن پیوندک ها بیشتر است. تکثیر در شرایط میست به وسیله ساقه های بریده شده و برگ دار چیکو که با ترکیبات ریشه زا تیمار شده باشند نیز موفقیت آمیز بوده است.
چیکو یک درخت مقاوم است که در محدوده وسیعی از خاک ها می تواند رشد کند. زهکشی خاک مهمترین عامل برای این درخت محسوب می شود. لایه سخت در عمق خاک نباید وجود داشته باشد. چیکو در خاک های زهکش دار که در عمق ۶۰ تا ۹۰ سانتی متر دارای سنگریزه هستند هفت تا هشت سال نخست رشد خوبی دارد، اما به محض این که ریشه ها با لایه سخت تماس پیدا می کنند رنگ برگ ها کم رنگ و اندازه میوه کوچک می شود.چیکو می تواند وجود مقادیری نمک را در خاک یا آب تحمل کند. ایده آل ترین خاک برای چیکو خاک های رسوبی عمیق، لومی شنی و لاتریت قرمزرنگ است. خاک های بدون زهکشی و آهک دار، خاک های زردرنگ و خاک های چسبناک برای کاشت چیکو مناسب نیست و وجود مقداری آهک در خاک باعث کاهش رنگ سبز برگ ها می شود و این قبیل گیاهان بعد مدت کوتاهی می میرند.چیکو، خاک هائی را که دارای PH اسیدی (8-6) هستند، ترجیح می دهند.بهترین رشد این گیاه در عرض های جغرافیایی 12 تا 25 درجه از خط استوا و تا 1000 متر از سطح دریا است.
شانکر یا بیماری صورتی به وسیله قارچ corticum salmonicolor ایجاد می شود باعث خشکیدگی و مرگ شاخه های چیکو میشود و بیماری لکه برگی چیکو که به وسیله قارچ phaeopleospora indica ایجاد میشود در هندوستان و اندونزی گزارش شده است.