[align=center]Click here to enlarge[/align]


سماق گياهي است از خانواده Anacardiaceae (پسته)و نام علمي آن Rhus Coriaria . L مي باشد. گیاه سماق بصورت درختچه یا درخت های کوچک و به ارتفاع 3-5 متر می باشد که ساقه یا تنه متعدد، دارای شاخه های فراوان و منشعب به رنگ متمایل به سفید است. برگ سماق مرکبشانه ای بوده و از 5-7 جفت برگچه پوشیده از کرک و بدون دمبرگچه، بیضی با دندانه های نامنظم در حاشیه، روي برگ سبز مات و زير برگ روشنتر و در پائيز برگها سرخ و يا حنايي ميشود و هر برگچه آن در حدود ۳-۷ سانتي‌متر طول دارد.
گل بسیار کوچک، سبز فام، نر ماده و تک جنس، مجتمع در خوشه های مرکب، انتهایی و متراکم و حنايي رنگ است و در حدود 10 سانتي متر طول دارد.
میوه سماق به صورت شفت کرکدار، مدور، قلوه ای شکل و نافدار که رسیده آن به رنگ سبز متمایل به زرد و یا قرمز رنگ می باشد.
سماق را می توان در تهران، قزوین، خراسان، قم، اراک، همدان، آذربایجان شرقی، زنجان و آذربایجان غربی و کردستان پیدا کرد.
در ايران سماق مشهور، تبريز- شكي و خراساني به رنگ قرمز و سماق شامي به رنگ قهوه‌اي مي‌باشد
شكي نام شهري است در جمهوري آذربايجان كه داراي سماق قرمر و خوش مزه و بدون تلخي مي باشد.
سماق دارويي داراي سه گونه صنعتي- فرانسوي- امريكايي است و سماق صنعتي،از تنه آن صمغي اخذ مي‌شود بنام لاك ژاپن.
سماق معطر از انواع سماق است كه در امريكاي شمالي و آرژانتين بدست مي‌آيد.
سماق آن نيز سه نوع است در آمريكا و ژاپن در امريكاي شمالي و در برزيل كه نوع دوم و سوم آن ايجاد خارش جلدي و ناراحتي پوستي مي‌نمايد.
اجزاء سماق: پس از جدا كردن ميوه‌ها از ساقه خوشه‌اي آن را بهم سائيده و در اثر اين سايش پوسته قابل مصرف جدا مي‌شود. امروزه به وسيله آسيا پوسته از هسته جدا مي‌شود پس از الك كردن و جدا كردن دانه‌ها پوست ترش قابل مصرف مي‌باشد.
این درختچه در مناطقی که 0 - 350 میلیمتر بارندگی سالیانه داشته باشد رشد می کند، در خاکهای کمی اسیدی یا خنثی با ( PH=5 - 7 ) بهتر رشد می کند.
آب و هوای گرم و خشک را می پسندد، گیاهی نور پسند بوده و غیر مقاوم به سایه است، مقاوم به آفات و امراض بوده، اگر در اثر کم آبی خشک شود با مختصر رطوبت ایجاد پاجوش می کند و در صورت سرمازدگی ساقه های جدید ایجاد می کند.
سماق درست است که یک گونه جنگلی به شمار می آید اما امروزه در منطقه هوراند (اهوراند) واقع در آذربایجان شرقی و برخی مناطق کشور به صورت باغ کشت می شود و برداشت آن در اوایل شهریور ماه صورت می گیرد.
روش های تکثیر این درختچه به صورت پاجوش، بذر و قلمه ساقه و ریزوم بوده؛ بهترین روش پاجوش است که در پاییز یا آخر زمستان پاجوش را با ریشه از گیاه مادر جدا کرده و در محیط جدید کشت می کنند.