مسمویت ها



سم به هر ماده ای اعم از جامد ، مایع یا گاز گفته می شود که اگر به مقدار کافی وارد بدن شود ، به بافتها آسیب می رساند یا عمکرد اعضا بدن را مختل می کند و بدین ترتیب سلامتی وحتی زندگی انسان را تهدید می کند.
مسمومیت در انسان میتواند به علل متعددی از قبیل مواد پاک کننده ، مواد شیمیایی صنعتی و کشاورزی ، سموم دفع آفات ، داروها ، گیاهان و غذای الوده ایجاد شود.




مسمومیت در کودکان شایعتر از بزرگسالان و بیشتر به علت حوادث اتفاقی و خانگی است . در بالغین ، علت مسمومیت بیشتر خودکشی یا قتل است ، ولی میتواند به صورت اتفاقی ، حوادث در منزل و محل کار نظیر آزمایشگاهها ، استفاده نادرست داروها و مسمومیت غذایی نیز روی دهد.



توجه :
هر بیمار مشکوک به مسمومیت را به سرعت به بیمارستان منتقل کنید.



بااین حال ، کمکهای اولیه ی انجام شده در محل حادثه ، از اهمیت حیاتی برخوردار است . همچنین اطلاعات به دست آمده توسط امدادگر در صحنه ی حادثه ،می تواند پزشک را در انتخاب روش مناسب درمان یاری دهد.



راههای ورود سم به بدن




سموم مختلف می توانند به روش های زیر وارد بدن شوند :



1-
مصرف خوراکی : بیشتر سموم نظیر داروها و فرآورده های نفتی از این طریق وارد بدن می شوند .




2-
تنفس : گازها و بخارات سمی و اسپری ها از طریق تنفس وارد ریه می شوند و اختلالات شدید تنفسی ایجاد می کنند . به علاوه جذب سریع این مواد از ریه به جریان خون می تواند منجر به مسمومیت عمومی شود . شایعترین مسمومیت تنفسی مسمومیت با گاز مونو اکسید کربن است که در نتیجه ی سوختن ناقص تولید شده و در دود ناشی اگزوز اتومبیل هم فراوان است.




3-
جذب پوستی : شایعترین سمومی که از طریق تماس با پوست جذب می شوند ، عبارتند از : سموم دفع آفات ، حشره کش ها و سموم ترشح شده از گیاهان .




4-
تزریق سم : مثل گاز گرفتن یا نیش بعضی حیوانات و همچنین داروهای تزریقی .


تشخیص مسمومیت

علائم و نشانه ها و شدت مسمومیت به نوع سم و قدرت آن ، مقدار وغلظت آن و روش ورود آن به بدن بستگی دارند.




توجه :
در برخورد با هر بیماری شدید که هیچگونه علت یا تفسیری برای آن یافت نمی شود ، به مسمومیت مشکوک شوید .



مسمومیت با توجه به شرایط صحنه حادثه و علایم و نشانه های آن تشخیص داده می شود :




1-
شرایط صحنه حادثه : گاه شرایط صحنه حداثه به روشنی نشان می دهد که فرد مسموم شده است . به عنوان مثال کودکی را درحال استفراغ کردن در کنار بطری نیمه خالی بنزین مشاهده میکنید یا فردی را در کنار جعبه دارو و نوشته ای دال بر خودکشی پیدا می نمایید . اگر شرایط صحنه نشان دهنده مسمومیت نباشد و خود مصدوم نیز قادر به دادن توضیح کافی نباشد ، از نزدیکان او سوال کنید .




2-
علایم و نشانه ها :


علاوه بر شرایط صحنه حادثه ، امدادگر باید از علایم نشان دهنده ی مسمومیت آگاه باشد . سموم از هرراهی که وارد بدن شوند ، می توانند به دستگاه گوارش ، دستگاه تنفس ، دستگاه عصبی ، پوست و مخاط ها آسیب برسانند.


دستگاه گوارش :
علائم درگیری شامل تهوع و استفراغ ، دل درد ، ترشح زیاد بزاق و اسهال می باشند .




دستگاه تنفس :
علایم عبارتند از سرفه که غالبا با خلط خونی همراه است ، تنگی نفس ، تنفس دردناک و احساس سوزش در قفسه سینه .




توجه به وضعیت تنفس بیمار بسیار مهم است . در مسمومیت ها دستگاه تنفس می تواند به علل زیر دچار اختلال شود : تنفس مستقیم گاز های سمی ، ورود سم از دستگاه گوارش به راههای هوایی ، آسیب غیرمستقیم به دنبال جذب سم به خون و اثر آن بر روی مراکز تنظیم کننده ی تنفس در مغز.



دستگاه عصبی مرکزی :
علایم درگیری شامل اختلال هوشیاری ( از گیجی تا بیهوشی کامل ) ، اختلالات حسی یا حرکتی ، تشنج ، سردرد ، توهم می باشند.



بسته به نوع سم ، مردمک چشمها می تواند گشاد (مثل مسمومیت با الکل ) یا تنگ (مثل مسمومیت با مواد مخدر ) شود . گاه فرد مصدوم به شدت عرق می کند .





پوست و مخاط ها :
صدمه دیدن آنها باعث حساسیت ، قرمزی ، تاول ، سوختگی ، سیانوز ( تغییر رنگ آبی پوست ) می شود .



توجه :
علایم کلیدی زیر را همیشه جستجو کنید :



1- سوختگی داخل و اطراف دهان




2- بوی غیر طبیعی از هوای بازدمی یا لباسهای بیمار




علایم حیاتی :
بسته به نوع سم علایم حیاتی به صورت های مختلفی تحت تاثیر واقع می شود : نبض ممکن است تند یا کند باشد . فشار خون ممکن است افزایش یا کاهش یافته باشد . همچنین تنفس بیمار ممکن است سریع ، عمیق و تحریک شده یا آهسته ، سطحی و مهار شده باشد .




گاه بیمار دچار مسمومیت مزمن است . (مثل اعتیاد ) در این حالت علایم و نشانه ها به آهستگی پیشرفت می کنند ، تشخیص مسمومیت دشوار است و به مهارت و ظن بالای تشخیصی نیاز دارد .




اقدامات عمومی در مسمومیت ها



کمک های اولیه امدادگر در محل حادثه بسیار مهم است و می تواند جان مصدوم را نجات دهد .




قدم اول : درمان مشکلاتی که جان بیمار را تهدید می کنند :
خطرات عمده ای ه فرد مسموم با آنها روبرو است ، عبارتند از : مهار دستگاه عصبی مرکزی و کاهش سطح هوشیاری ، اختلالات شدید تنفسی (نظیر انسداد راههای هوایی توقف تنفس ) و ایست قلبی .




توجه :
در هر فرد مسموم ابتدا اورا از محلی که با سم در تماس است ، خارج سازید . به عنوان مثال در
مسمومیت های تنفسی ، مصدوم را به هوای آزاد منتقل کنید .



· سپس abc ( مجاری هوایی ، تنفس و گردش خون ) را کنترل کنید .



· اگر بیمار بیهوش باشد ، پس از کنترل abc و در صورت لزوم عملیات احیا را شروع کنید . اگر تنفس طبیعی است او را در وضعیت بهبود قرار دهید تا در صورت استفراغ دچار خفگی نشود . اورا در همان حال به بیمارستان انتقال دهید . در ضمن سر فرد مسمومرا به سمت پایین خم کنید .


·

در صورت بروز علایم شوک ، آن را درمان کنید .




توجه :
همیشه مراقب باشید خودتان دچار مسمومیت نشوید . به عنوان مثال انجام تنفس مصنوعی در بیماری که اطراف دهانش آغشته به سم است ، می تواند امدادگر را نیز مسموم کند .




قدم دوم : شناخت ماده سمی :
شناخت ماده سمی در درمان صحیح مسمومیت بسیار مهم است . (به عنوان مثال هرگز نباید بیمار را که با فرآورده های نفتی دچار مسمومیت شده است ، وادار به استفراغ نمود ) بنا براین هرگاه به مسمومیت مشکوک شدید ، سعی کنید عامل مربوطه را شناسایی نمایید .




توجه :
اطراف بیمار را برای یافتن بطری ، سرنگ و ظروف حاوی دارو یا مواد شیمیایی جستجو کنید و در صورت وجود آن را همراه بیمار به بیمارستان بفرستید تا نوع سم و میزان مصرف شده مشخص گردد .


·

معمولا با استفاده از برچسب روی ظرف می توان اطلاعات ارزشمندی در مورد ترکیب و پادزهر اختصاصی سم به دست آورد . به خاطر داسته باشید که بر چسب روی ظرف الزاما نشاندهنده محتویات آن نیست و ممکن است ظرف حاوی ماده دیگری باشد . بنا براین محتویات ظرف را به دقت بررسی کنید .




· توجه داشته باشید که علت مسمومیت می تواند یک گیاه ، جانور یا حشره باشد .




· زمان مصرف سم ، مقدار آن و ظهور ناگهانی یا تدریجی علایم را مشخص سازید .




· زیاد نباید به پاسخ های خود بیمار اعتماد کرد . چون احتمال دارد در اثر مسمومیت دچار اختلال حواس یا توهم شده باشد و یا در موارد اقدام به خودکشی ، به طور عمد سعی در گمراه کردن امدادگر داشته باشد .




توجه :
اگر مصدوم استفراغ می کند ، آن را دریک کیسه پلاستیکی جمع آوری کرده و همراه او به بیمارستان بفرستید . این کار علاوه بر تعیین نوع سم ، تخمین مقدار مصرف شده را نیز امکان پذیر میسازد .


·

اگر هیچ علامتی حاکی از خوردن سم پیدا نکردید ، مشخص کنید که آیا مصدوم قبل از پیدایش علایم ، در حال کار با مواد شیمیایی بوده است یا خیر ؟


·

مشخص کنید آیا فرد از بیماری زمینه ای رنج میبرد و آیا دارویی مصرف میکند یا خیر ؟




قدم سوم : کاهش میزان جذب سم و افزایش دفع آن توسط بدن :
پس از کنترل علایم حیاتی ، درمان خطرات اولیه و شناخت عامل مسموم کننده و نحوه ورود آن به بدن ، اقدامات بعدی عبارتند از :




الف ) جلو گیری یا به حداقل رساندن ورود سم به خون




ب ) تسریع دفه سم از بدن
( با افزایش میزان ادرار یا انجام دیالیز )




ج ) خنثی کردن سم با استفاده از پادزهرهای اختصاصی .


اقدامات ذکر شده ، اصول درمان عمومی تمام مسومیت ها بود . ولی درمان اختصاصی مسمومیت ها به نوع سم و نحوه ورود آن به بدن بستگی دارد . همان طور که قبلا گفته شد سموم از چهار طریق گوارشی ، تنفسی ، جذب پوستی و تزریق وارد بدن می شوند . اقدامات ضروری اختصاصی در هر یک از انواع فوق ، متفاوت خواهند بود .


مسمومیت خوراکی



همان طور که قبلا ذکر شد ، ابتدا abc را کنترل کنید و در صورت لزوم اقدامات نگهدارنده کلی را انجام دهید . سپس نوع سم و زمان و مقدار مصرف آن را مشخص کنید .



سپس : تعیین کنید که آیا می توان بیمار را وادار به استفراغ کرد یا خیر ؟ در بسیاری از موارد بیمار خود به خود استفراغ می کند و به بدین ترتیب مقدار سم درون معده و در نتیجه جذب آن به خون کاهش می یابد . به همین صورت وادار کردن بیمار به استفراغ می تواند از شدت مسمومیت به کاهد .




ولی در بعضی موارد هرگز نباید بیمار را وادار به استفراغ نمود ، چون این کار آسیب بیشتر و حتی خطر مرگ را به دنبال خواهد داشت . این موارد عبارتند از :




1-
اختلال هوشیاری : اگر بیمار دچار اختلال حواس ، تشنج یا بیهوشی شده باشد ، نباید اون را وادار به استفراغ کرد . چون در حالات مذکور ، احتمال ورود مواد استفراغی و سم به راه های هوایی و ایجاد ذات الریه شدید و حتی خفگی بیشتر از افراد سالم است . بسیاری از سموم حتی اگر به مقدار کم وارد ریه شوند ، کشنده هستند .




2-
در مواردی که علت مسمومیت یکی از موارد زیر باشد :



الف ) نفت و مشتقات آن مثل بنزین و تینر :
فرآورده های نفتی در مواد پاک کننده و حشره کش ها نیز وجود دارند . اگر این ترکیبات به سیستم تنفسی راه یابند ، 100 برابر خطرناک تر از زمانی هستند که از طریق دستگاه گوارش جذب خون شوند .



ب ) اسید ها و قلیا های قوی :
خوردن این مواد باعث سوختگی شیمیایی مری می شود . اگر این مسمومین استفراغ کنند ، برگشت مواد مذکور به مری آسیب آن را بیشتر خواهد کرد .



ج )
سایر مواد نظیر ترکیبات ید ، ضد عفونی کننده ها ، دارو های فر کننده مو ، لوسیون های ضد آفتاب ، سم مرگ موش و داروهای آرام بخش .




3-
خانم های باردار : چون خطر زایمان زود رس وجود دارد .




4-
مصدومین با سابقه حمله قلبی




اگر بیمار هیچ یک از موارد مذکور را نداشت ، با توجه به نکات زیر می توانید او را وادار به استفراغ کنید و از شدت مسمومیت بکاهید :


·

اگر بیمار خود به خود استفراغ کرده است ، دیگر نباید او را تحریک به استفراغ کنید . بلکه بدون اتلاف وقت مواد استفراغی را در یک کیسه پلاستیکی جمع آوری کرده و همراه او به بیمارستان بفرستید .


·

اگر فرد مسموم هنوز استفراغ نکرده است و شما می توانید ظرف 10 دقیقه او را به بیمارستان برسانید او را وادار به استفراغ نکنید .


·

اگر فرد مسموم هنوز استفراغ نکرده و رساندن او به بیمارستان بیش از 30 دقیقه طول می کشد ، اورا وادار به استفراغ کنید .




توجه :
اگر از بی خطر بودن استفراغ در فرد مسموم مطمئن نیستید ، اورا وادار به استفراغ نکنید . بلکه اورا به سرعت به بیمارستان برسانید .




نحوه وادار کردن فرد مسموم به استفراغ



1- بهترین روش برای این کار استفاده از شربت ایپکاک است که در اکثر موارد در کمتر از 20 دقیقه اثر می کند . این شربت را می توان در منزل استفاده کرد و بهتر است والدین کودکان خردسال همیشه این شربت را در منزل داشته باشند .



مقدار مصرف این شربت به قرار زیر است :



نوزادان زیر یکسال : 2-1 قاشق چای خوری



کودکان بالای یکسال : 3 قاشق چای خوری



بالغین : 2 قاشق غذا خوری



پس از خوردن شربت ، یک لیوان آب معمولی به مصدوم بدهید .



اگر بیمار ظرف 20 دقیقه استفراغ نکرد ، این کار را دوباره تکرار کنید .



اگر پس از چند بار موفق به ایجاد استفراغ در بیمار نشدید ، دیگر تلاش نکنید چون ممکن است سم به مراکز استفراغ در مغز آسیب رسانده باشد . بیمار را بدون اتلاف وقت به بیمارستان برسانید . در بیمارستان
برای به حداقل رساندن جذب سم از روده به بیمار ذغال فعال داده می شود .




2- روش دیگر برای تحریک استفراغ این است که چندین لیوان آب گرم حاوی نمک یا پودر خردل به بیمار بدهید . پس از آن عقب گلوی او را با انگشت یا دسته قاشق تحریک کنید تا استفراغ کند . ( مراقب باشید بیمار انگشت شمارا گاز نگیرد . )




توجه :
هنگام استفراغ ، باید بیمار به سمت جلو متمایل بوده و سر و دهانش روبه پایین قرار گرفته باشد تا احتمال ورود مواد به راه های هوایی به حداقل برسد .




مسمومیت تنفسی



انواع مسمومیت تنفسی با گاز های مختلف می توانند سبب از دست رفتن هوشیاری و توقف تنفس شوند و در صورت عدم درمان به توقف قلب و مرگ منتهی گردند .



چند نوع گاز سمی شایع عبارتند از : مونو اکسید کربن ( co ) ، سیانید هیدروژن ( hcn ) و گاز های خوراک پزی . علاوه بر این هیدروژن سولفوره ( hs ) نیز در کاگران چاه های فاضلاب و صنایع نفت و گاز ایجاد مسمومیت می نماید .



از آنجا که مسمومیت و خفگی به علت گاز های سمی به وفور در کشور ما اتفاق می افتد ، دانستن کمک های اولیه در مورد این قبیل مسمومیت ها حایز اهمیت بسیار است . افرادی که بیشتر در معرض خطر مسمومیت با این گاز ها می باشند ، کارگران خشکشویی ها ، مکانیک های اتومبیل ، کارگران معادن ذغال سنگ و آشپز ها می باشند . علاوه بر این عده زیادی همه ساله به دلیل خفگی ناشی از گاز متصاعد از منقل ، کرسی و سماور تلف می گردن .




مونو اکسید کربن :
علت اصلی مسمومیت با این گاز ، آتش سوزی می باشد . از سایر علل شایع آن روشن کردن وسایل نفت سوز ( مثل علاالدین ) در محیط های سر بسته و بدون تهویه ( مثل حمام ) است . این گاز بی
رنگ ، بی بو و مزه
است که از اگزوز اتومبیل خارج می شود و در اثر سوخت ناقص بسیاری مواد مثل چوب ، کاغذ و ذغال تولید می شود .




توجه :
خطر مسمومیت با مونو اکسید کربن در یک فضای بسته بیشتر است .



مسمومیت با مونو اکسید کربن بسیار خطرناک است ، زیرا حتی در غلظت های کم می تواند بینایی ، قضاوت و تصمیم گیری را مختل نماید . بنا براین مسمومیت می تواند ادامه یابد و پیشرفت کند . بدون آنکه قربانی از وضعیت خود اطلاع پیدا کند یا بتواند از محل فرار کند .




علایم اولیه مسمومیت با مونو اکسید کربن سردرد ، گیجی ، اغتشاش فکری و تهوع می باشد . سپس
هوشیاری کم می شود و به اغما
ختم میگردد . در مسمومیت شدید توقف ریه و قلب ایجاد می شود و در صورت عدم درمان به مرگ می انجامد .




سیانید هیدروژن :
در اثر سوختن بسیاری از مواد که به وفور در خانه یا محل کار وجود دارند ، ایجاد می شود . مثل مبلمان ، فرش ، لباس ، پلاستیک ، پارچه های مصنوعی ، ملحفه ، ابریشم و پشم .



گاز های خوراک پزی :
بی رنگ می باشند ولی بوی خاصی دارند که در حین تولید به آنها افزوده می شود .





هیدروژن سولفوره :
گازی است بی رنگ با بوی شبیه تخم مرغ گندیده که بیشتر از چاه های فاضلاب متصاعد می شود و کسانی که به امر پاک کردن چاه ها اشتغال دارند ، در معرض خطر می باشند . این گاز باعث فلج مرکز تنفسی می شود .



توجه :
اولین قدم در درمان هر قربانی خفگی با گاز سمی ، بیرون بردن او از محل گاز و رساندن او به هوای آزاد می باشد .



افرادی که برای خارج کردن کارگران و یا اشخاصی که در اثر گاز در معادن و یا چاه ها دچار بیهوشی و یا حالت خفگی شده اند ، اقدام می نمایند ، باید پارچه مرطوبی را چندلا کرده و جلوی دهان و بینی خود قرار دهند . امدادگر باید در مورد گاز های سبک معدن سر خود را نزدیک زمین که هوا تمیز تر است نگه دارد و به حالت خزیده وارد محل شود و به کمر و پای خود قطعه طنابی ببند تا در صورت لزوم ، اطرافیان او را به وسیله طناب بیرون بکشند .




اقدامات اولیه



1- قربانی را در معرض هوای پاک قرار دهید .



2- راه هوایی را باز کنید .



3- اگر بیمار نفس میکشد در صورت دسترسی به اون اکسیژن 100% داده شود . اگر بیمار نفس نمی کشد ، تنفس مصنوعی را شروع کنید .



4- نبض بیمار را بگیرید ، اگر نبض وجود ندارد همزمان با تنفس مصنوعی ماساژ قلبی را شروع کنید .



5- به سرعت بیمار را به بیمارستان برسانید .



مسمومیت از طریق جذب پوستی



مواد شیمیایی صنعتی و سموم دفع آفات می توانند از این طریق ایجاد مسمومیت کند . در پوست و مخاط آسیب دیده به شدت حساس و تحریک پذیر می شوند و اگر سم به چشم ها نیز رسیده باشد ، آنها نیز ملتهب خواهند بود . گاه مسمومیت تنها پس از جذب سم به خون و ایجاد علایم مسومیت عمومی آشکار میشود .



اقدامات اولیه



1- برای جلو گیری از آلوده شدن خود دست کش بپوشید .




2- پوست آسیب دیده را با مقادیر فراوان آب بشویید .



3- لباس های آغشته به سم را از تن مصدوم خارج کنید .



4- پوست ناحیه ی در گیر را با آب و صابون کاملا شستشو دهید .



· اگر مسمومیت توسط یک ماده خشک ایجاد شده ، قبل از شستشو آن را با برس از سطح پوست پاک کنید .




توجه :
اگر بیمار بیهوش یا خواب آلوده است ابتدا abc را کنترل کنید و در صورت لزوم عملیات احیا را انجام دهید و سپس شستشو را شروع کنید .




برخی مسمومیت های خاص




مسمومیت با فرآورده های نفتی


اصول عمومی درمان مسمومیت ها را برای این مصدومین انجام دهید . توجه داشته باشید که بیشتر فرآورده های نفتی در صورت ورود به ریه ها ، به مراتب خطرناک تر هستند . بنا براین : بیمار را وادار به استفراغ نکنید و اگر خود به خود استفراغ می کند ، سرش را تا حد ممکن به طرف پایین خم کنید .


مسمومیت های دارویی


مسمومیت دارویی معمولا ناشی از استعمال نابجا یا زیاده از حد دارو است و به صورت تصادفی یا به دنبال خودکشی اتفاق می افتد . شایع ترین این داروها عبارتند از : داروهای خواب آور ، آرام بخش ها ، مواد مخدر
، مواد محرک و آسپیرین .
این داروها از طروق خوراکی ، استنشاقی یا تزریقی وارد بدن می شوند . علایم و نشانه های مسمومیت دارویی متعدد هستند :




برخی از داروها دستگاه عصبی مرکزی را تضعیف و برخی نیز آن را تحریک می کنند . بنا براین مصدوم ممکن است گیج یا بیهوش باشد و یا بالعکس به شدت تحریک شده بوده و قادر به خواب نباشد . همچنین فرد مصدوم ممکن است دچار تشنج شود .




برخی از داروها ایجاد توهم بینایی یا شنوایی می کنند . ( در این حالت فرد چیزهایی را می بیند یا می شنود که وجود خارجی ندارند. ) در نتیجه این توهم ، فرد ممکن است تغییرات رفتاری از قبیل افسردگی یا حالت نشئگی از خود بروز دهد .




فعالیت دستگاه های تنفس و گردش خون بیمار ممکن است مهار شود که در این صورت نبض آرام و فشار خون پایین خواهد داشت. از سوی دیگر داروهای محرک می توانند باعث تنفس سریع و افزایش ضربان قلب شوند .



همچنین در مسمومیت های دارویی ممکن است تغییراتی در پوست ،دستگاه گوارش و اندازه مردمک چشم ها مشاهده شود .




· مواد مخدر : علایم مسمومیت عبارتند از : تنفس مشکل که به تدریج به سمت توقف کامل تنفس پیش می رود ، تنگی مردمک چشم ها ، دهان خشک ، تهوع واستفراغ ، احتمالا مشاهده محل تزریق روی یک یا دو بازو.


·

داروهای آرام بخش : علایم عبارتند از : تنفس کم عمق ، پوست سرد و مرطوب ، ضربان سریع و ضعیف و احتمالا بیهوشی .


·

داروهای محرک : هیجان و تعریق فراوان ، توهم ، افزایش ، تنفس و ضربان قلب و تشنج .


·
آسپیرین : دل درد و استفراغ که شاید خون آلود باشد ، بی حالی و خواب آلودگی ، زنگ زدن گوش ، اشکالات تنفسی و پوست مرطوب و عرق فراوان .




اقدامات اولیه در مسمومیت های دارویی



1- اگر بیمار بیهوش باشد ، abc را کنترل کرده و درصورت لزوم عملیات احیا را شروع کنید .



2- اگر بیمار هوشیار و تحریک شده ، نا آرام ، گیج و یا دچار توهم باشد ، مراقب باشید به خود یا دیگران آسیب نرساند .



3- فرد مسموم را به سرعت به بیمارستان برسانید .




مسمومیت با الکل


تأثیر الکل بر افراد مختلف متفاوت است ، ولی به طور کلی میزان کم آن باعث تغییرات مختصر رفتاری می شود و اگر نوشیدن الکل ادامه یابد ، روی نواحی عالی و استدلالی مغز تأثیر میگذارد و کم کم قضاوت و هماهنگی رفتار شخص مختل می شود . در نهایت توانایی ذهنی و جسمی به شدت از دست رفته و ممکن است بیهوشی رخ دهد .


علایم مسمومیت با الکل عبارتند از : استشمام بوی الکل از تنفس مصدوم ، تهوع و استفراغ که شاید حاوی خون باشد ، هوشیاری نسبی یا خواب آلودگی تا بیهوشی کامل در مراحل اولیه بیهوشی ، بیمار تنفس عمیق ، نبض پرو کامل و صورت مرطوب و برافروخته دارد ، ولی در مراحل بعدی ضربان سریع و ضعیف و تنفس کم عمق می شود . صورت مصدوم خشک و پف کرده به نظر می رسد . چشم ها سرخ می شود و مردمک چشم ها ممکن است گشاد شود .



توجه داشته باشید که اگر بیمار به دنبال بیهوشی به زمین بخورد و دچار آسیب در ناحیه سر شود ، ممکن است علایم و عوارض متفاوتی بروز کنند .




اقدامات اولیه در مسمومیت با الکل :
اقدامات عمومی برای درمان مسمومیت ها را انجام دهید و در صورت وخامت حال فرد مسموم اورا به بیمارستان برسانید .




مسمومیت های غذایی


در اثر خود باکتری ها یا سموم ترشحی آنها ایجاد می شود و علایم آن عبارتند از : دل درد ، تهوع و استفراغ ، اسهال و شاید علایم شوک ، این علایم غالبا یک تا پنج ساعت بعد از مصرف غذای آلوده ایجاد می شوند ، اگر مسمومیت توسط قارچ های سمی ایجاد شده باشد ، علایم آن ممکن است تنها ظرف چند دقیقه تا چند ساعت ایجاد شود و عبارتند از : دل درد ، اسهال و استفراغ ، نبض آرام ، مردمک های تنگ و ترشح زیاد بزاق .


اقدامات اولیه در مسمومیت غذایی



1- درمان های عمومی مسمومیت را انجام دهید.


2- بیمار را وادار به استراحت کنید.
3- بیمار را وادار به نوشیدن مایعات فراوان کنید.
4- در صورت وخامت حال بیمار ، اورا به بیمارستان برسانید.


مسمومیت با اسیدها و قلیاهای قوی


این مواد ممکن استبه طور تصادفی یا به قصد خودکشی خورده شوند. علایم این مسمومیت عبارتند از : وجود نواحی سوخته قهوه ای مایل به سیاه اطراف و داخل دهان و گلو ، استفراغ خونی یا اسهال خونی ، درد شدید دهان ، گلو ، سینه و شکم . اگر علاوه بر خوردن ، بخارات اسید یا قلیا نیز وارد دستگاه تنفس شده باشد ، مشکلات شدید تنفسی نیز به علایم افزوده خواهد شد.


اقدامات اولیه



1- اگر بیمار بیهوش بوده و دچار تشنج نیز نباشد ، بی درنگ مقادر زیادی آب یا شیر مخلوط با سفیده تخم مرغ به او بدهیم تا سم خورده شده را رقیق کنید.




توجه :
در مسمومیت با اسیدها و قلیاهای قوی ، سرعت عمل امدادگر بسیار مهم است ، زیرا این مواد قادرند در عرض چندثانیه تا چند دقیقه آسیب های شدیدی به دستگاه گوارش و تنفس فرد وارد سازند.


بنا براین اولین مایعی که در دسترس شماست (آب یا شیر ) ، به او بدهید و وقت را برای جستجوی شیر تلف نکنید. وقتی مصدوم در حال نوشیدن آب است ،میتوانید مخلوط شیر و سفیده تخم مرغ را آماده کنید.

2- اصول عمومی درمان مسمومیت را انجام داده و به سرعت مصدوم را به بیمارستان برسانید.





مسمومیت با گیاهان سمی


بسیاری از گیاهان می توانند انسان را مسموم کنند. مسمومیت می تواند به دنبال خوردن قسمتی از گیاه ( مثل گل ، برگ ، میوه ، ریشه یا دانه ) رخ دهد و علایم نشانه های آن شبیه مسمومیت غذایی است. در این مواقع مصدوم را به همراه بقایای گیاه خورده شده به سرعت به بیمارستان برسانید.


تماس بعضی از گیاهان با پوست نیز می تواند آزار شدید وحتی سوختگی آن را به دنبال داشته باشد.در این موارد پوست را باآب و صابون بشویید و مصدوم را به بیمارستان برسانید.



یکی از گیاهان سمی که به وفور در منازل یافت می شود گیاه دیفن باخ است.قرار دادن برگ این گیاه در دهان باعث آسیب شدید دهان و گلو همراه با تورم زبان می شود . التهاب و تورم حاصل از این امر می تواند باعث
انسداد کامل حلق و حت خفگی شود.



بنا براین هر بیمار مسموم با دیفن باخ را بیاد بی درنگ و قبل از انسداد کامل راه های هوایی به بیمارستان لنتقال دهید.